De Bewonersgroep tegen Vliegtuigoverlast (BTV) heeft de Gemeente Rotterdam formeel aansprakelijk gesteld
voor het jarenlang begunstigen van Rotterdam The Hague Airport (RTHA),
wat volgens hen neerkomt op verboden staatssteun.
De Bewonersgroep tegen Vliegtuigoverlast (BTV) heeft de Gemeente Rotterdam formeel aansprakelijk gesteld voor het jarenlang begunstigen van Rotterdam The Hague Airport (RTHA) via wat volgens hen neerkomt op verboden staatssteun.
De claim is stevig onderbouwd en raakt aan een oud maar explosief dossier: de erfpachtconstructies waarmee RTHA begin deze eeuw grote stukken gemeentelijke grond in handen kreeg. Volgens BTV is het evident dat de erfpachttransacties in strijd zijn met de Europese staatssteunregels en dat de luchthaven en haar vastgoedtak hierdoor op onrechtmatige wijze zijn begunstigd. De gemeente heeft daarmee ook de leefomgeving van duizenden bewoners willens en wetens verder onder druk gezet.
Klacht bij Europese Commissie
BTV informeerde de gemeente in 2024 van haar vermoeden dat sprake is van verboden staatssteun. In reactie daarop stelde de gemeente dat “de afspraken destijds marktconform waren, waarbij rekenschap moet worden gegeven aan het feit dat het realiseren en exploiteren van een luchthaven uiteraard een vrij unieke situatie is”.
BTV nam hiermee geen genoegen en diende een klacht in bij de Europese Commissie. De Commissie startte in september 2025 een onderzoek. Inmiddels heeft de Commissie een voorlopig standpunt ingenomen over de kwestie: als er sprake zou zijn geweest van verboden staatssteun, kan de Commissie geen terugvorderingsmaatregelen aan de gemeente opleggen, omdat de steunmaatregel op grond van de EU-procedureverordening inmiddels verjaard zou zijn.
Maar dat betekent niet dat de zaak gesloten is. Onder Nederlands recht is de vermeende steunverlening namelijk níet verjaard, waardoor herstelmaatregelen nog steeds kunnen worden afgedwongen.
Erfpachtconstructies
De erfpachtconstructies vormen de kern van de verdenking. BTV toont aan dat de gemeentegrond heeft weggegeven tegen prijzen die ver onder de marktwaarde lagen.
Voor Landzijde I zou de jaarlijkse canon van 2,5 miljoen euro een factor negen (!) hoger moeten zijn geweest. Voor Landzijde II zou de afkoopsom ruim zeventien miljoen euro hoger hebben moeten liggen dan de overeengekomen 6,4 miljoen.
En voor de Luchtzijde-transactie zou de marktwaarde minimaal zes keer (!) hoger hebben gelegen dan de prijs die de gemeente accepteerde.
Ook maatschappelijke schade
Daarmee is de schade volgens BTV niet alleen financieel, maar ook maatschappelijk. De luchthaven kon dankzij deze constructies blijven draaien, uitbreiden en zich ontwikkelen tot vakantievliegveld, terwijl de bewoners die al decennia kampen met geluidsoverlast, luchtvervuiling en aantasting van hun leefomgeving steeds verder in het nauw kwamen.
De belangen van bewoners zijn volgens BTV structureel ondergeschikt gemaakt aan de belangen van de luchthavenexploitant, en dat terwijl de gemeente als eigenaar van de grond een zorgplicht heeft richting haar inwoners.
De aansprakelijkstelling heeft drie doelen. Allereerst wil BTV dat de gemeente erkent dat er sprake was van verboden staatssteun en dat zij maatregelen treft om de schade voor bewoners te herstellen. Daarnaast dient de brief als formele stuiting van verjaring, zodat de rechten van BTV niet verloren gaan. Ten slotte wordt de gemeente verplicht relevante documenten, gegevens en bewijsmateriaal te bewaren, zodat deze beschikbaar blijven voor toekomstige procedures.
De gemeente krijgt tot 16 april 2026 de tijd om te reageren. Doet zij dat niet, of komt er een afwijzende reactie, dan zal BTV juridische stappen zetten tegen de gemeente Rotterdam.
Nieuwe fase
Hiermee is een nieuwe fase aangebroken in een dossier dat de gemeente liever gesloten had gezien, maar dat nu met kracht wordt heropend door bewoners die zich niet langer neerleggen bij decennia van bestuurlijke bevoordeling van de luchtvaartsector.
De vraag die gesteld wordt is simpel maar explosief: heeft de gemeente Rotterdam de luchthaven bewust geholpen met miljoenenkortingen op grondprijzen, en zo ja, wie gaat daar nu eindelijk verantwoordelijkheid voor nemen? BTV lijkt vastbesloten om dat antwoord af te dwingen.