Verbranding van kerosine kan leiden tot luchtwegaandoeningen en waarschijnlijk ook tot kanker.
Aanleiding is onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van blootstelling aan emissies die vrijkomen bij de verbranding van kerosine. Het advies is in eerste instantie bedoeld om werknemers op luchthavens beter te beschermen, maar de bevindingen zijn minstens zo relevant voor omwonenden van Rotterdam The Hague Airport (RTHA).
Bij de verbranding van kerosine komt een complex mengsel van ultrafijne deeltjes, roet en andere schadelijke stoffen vrij. Deze zeer kleine deeltjes kunnen diep in de longen doordringen en via de bloedbaan het lichaam bereiken. Volgens de Gezondheidsraad zijn verschillende stoffen in deze emissies aantoonbaar kankerverwekkend. (categorie 1B). Bovendien vertonen kerosine-emissies sterke overeenkomsten met dieseluitstoot, waarvan al langer vaststaat dat deze kanker kan veroorzaken.
Ook bewoners lopen risico
De aandacht van de Gezondheidsraad richt zich vooral op werknemers die dagelijks worden blootgesteld aan vliegtuigemissies op het platform. Voor Rotterdam is echter ook de positie van omwonenden van groot belang. Anders dan veel andere luchthavens ligt Rotterdam The Hague Airport midden in een dichtbevolkt stedelijk gebied, binnen de Rotterdamse stadring en direct grenzend aan woonwijken in Rotterdam, Schiedam en Lansingerland.
Daardoor worden niet alleen werknemers, maar ook honderdduizenden inwoners blootgesteld aan luchtverontreiniging afkomstig van vliegverkeer. Vooral tijdens het starten, taxiën, opstijgen en landen komen grote hoeveelheden emissies vrij. De gezondheidskundige gevolgen van langdurige blootstelling aan deze uitstoot verdienen daarom veel meer aandacht dan nu het geval is.
Elektrificatie is positief, maar pakt de hoofdoorzaak niet aan
De luchthaven en de luchtvaartsector wijzen regelmatig op duurzaamheidsmaatregelen, zoals de elektrificatie van grondmaterieel, servicevoertuigen en andere hulpmiddelen. Dat zijn op zichzelf positieve ontwikkelingen die lokale uitstoot kunnen verminderen.
Tegelijkertijd mag dit niet afleiden van de werkelijke bron van de gezondheidsproblematiek: de uitstoot van vliegtuigmotoren zelf. De grootste bijdrage aan de luchtvervuiling rond de luchthaven wordt veroorzaakt door de verbranding van kerosine. Zolang vliegtuigen op fossiele brandstof blijven vliegen, blijven omwonenden worden blootgesteld aan schadelijke emissies en ultrafijnstof.
Bijmengen geen oplossing
Ook het bijmengen van alternatieve of zogenoemde duurzame vliegtuigbrandstoffen (SAF) wordt vaak gepresenteerd als een belangrijke stap vooruit. In de praktijk gaat het meestal om beperkte percentages, veelal tot circa vijf procent van de totale brandstofmix.
Voor de directe uitstoot van schadelijke stoffen rond de luchthaven betekent dit nauwelijks een doorbraak. Wanneer tegelijkertijd het aantal vliegbewegingen groeit of grotere en zwaardere vliegtuigen worden ingezet, kan de totale uitstoot zelfs verder toenemen. Het beperkte bijmengen van alternatieve brandstoffen verandert immers niets aan het feit dat het overgrote deel van de verbruikte brandstof nog steeds uit kerosine bestaat.
Waarschuwing voor de toekomst
Het advies van de Gezondheidsraad markeert een belangrijke stap in de erkenning van de gezondheidsrisico’s van vliegtuigemissies. Waar de focus nu nog ligt op bescherming van luchthavenmedewerkers, roept de situatie rond Rotterdam The Hague Airport nadrukkelijk de vraag op welke gevolgen langdurige blootstelling heeft voor bewoners in de omliggende gemeenten.
Nu wetenschappers aangeven dat de uitstoot van vliegtuigmotoren waarschijnlijk kankerverwekkend is, kan de discussie over de toekomst van RTHA niet langer uitsluitend gaan over economie, bereikbaarheid en geluidsoverlast. Ook de gezondheid van omwonenden moet daarbij een centrale plaats krijgen.
Luchthavenbesluit
Deze informatie is een nieuwe klap voor het vliegveld dat al 14 jaar zonder luchthavenbesluit (een operationele vergunning) werkt. De MEr-rapportage is al eerder als zeer ontoereikend bestempeld. Binnen de plannen van RTHA is om op termijn weer te groeien in het aantal passagiers maar ook in het aantal vluchten. Deze extra vluchten worden onder verschillende noemers zoveel mogelijk verhuld, maar de uitstoot van deze potientiëel kankerverwekkende stoffen zal niet bijdragen aan een positief advies voor de plannen.
Bron: Gezondheidsraad, 2 juli 2026