De kwaliteit van de lucht is medeoorzaak van slecht slapen nabij Rotterdam The Hague Airport (RTHA)
Luchtvervuiling kan samenhangen met meer nachtelijk hoesten en een slechtere nachtrust. Dat blijkt uit internationaal onderzoek waarbij onderzoekers slaapgeluiden uit 32 steden in twaalf landen analyseerden. De gegevens waren afkomstig van de slaap-app Sleep Cycle, die onder meer hoesten en ademhalingsgeluiden registreert.
Onderzoekers van onder meer de University of Cambridge analyseerden hoestgeluiden uit 32 steden in 12 landen, verzameld over een periode van 500 dagen. Volgens deze onderzoekers neemt het aantal hoestbuien met gemiddeld 2,4 procent toe bij iedere stijging van 10 microgram fijnstof per kubieke meter lucht. Het verband bleef zichtbaar nadat rekening was gehouden met onder meer het weer en het griepseizoen. De onderzoekers benadrukken wel dat het om een observationele studie gaat: de gegevens laten een verband zien, maar bewijzen niet zonder meer dat luchtvervuiling de directe oorzaak is.
Fijnstof en gezondheid
Vooral PM2,5 – zeer kleine fijnstofdeeltjes – kan diep in de longen doordringen. Blootstelling wordt in verband gebracht met irritatie en ontstekingen van de luchtwegen en met aandoeningen zoals astma en COPD. Opvallend aan het onderzoek is dat het verband tussen luchtvervuiling en nachtelijk hoesten ook zichtbaar bleef wanneer de gemeten concentraties onder de advieswaarde van de Wereldgezondheidsorganisatie lagen. Dat betekent niet dat iedere hoestbui door vervuilde lucht wordt veroorzaakt. Wel onderstreept het onderzoek dat ook relatief kleine veranderingen in de luchtkwaliteit merkbare gevolgen kunnen hebben, vooral bij mensen met gevoelige luchtwegen.
Extra aandacht voor de omgeving van Rotterdam
De uitkomsten zijn ook relevant voor bewoners rond Rotterdam The Hague Airport. In de omgeving van de luchthaven komen verschillende bronnen van luchtverontreiniging samen. Naast het vliegverkeer gaat het bijvoorbeeld om wegverkeer, stedelijke bedrijvigheid en regionale achtergrondconcentraties. De gevolgen van luchtverontreiniging moeten bovendien niet alleen worden bekeken vanuit de nachtrust. In de regio van de luchthaven wonen en werken ook mensen die overdag slapen. Denk aan werknemers in de 24-uurs economie, zoals zorgmedewerkers, chauffeurs, beveiligers, logistiek personeel en medewerkers in ploegendiensten. Voor hen kan een rustige en gezonde leefomgeving overdag minstens zo belangrijk zijn als ’s nachts.
Vliegtuiggeluid en luchtkwaliteit zijn daarbij twee verschillende milieuproblemen, maar ze kunnen elkaar wel versterken. Wie overdag probeert te slapen, heeft niet alleen last van mogelijke geluidspieken, maar kan ook worden blootgesteld aan luchtverontreiniging op momenten dat de ramen openstaan of buitenlucht de woning binnenkomt.
Niet wachten op nieuw onderzoek
Dat Rotterdam en de directe omgeving van Rotterdam The Hague Airport niet in deze studie zijn onderzocht, is geen reden om de signalen terzijde te schuiven. Integendeel: het beschikbare onderzoek bevestigt opnieuw dat luchtverontreiniging en slaap met elkaar samenhangen. Omwonenden en werknemers rond de luchthaven mogen niet wachten totdat een volgend onderzoek alle lokale details heeft vastgelegd.
Voorzorgsbeginsel
Langdurig onderzoek kan waardevol zijn, maar mag geen uitstelmechanisme worden. Waar al aanwijzingen bestaan voor risico’s voor de gezondheid, geldt het voorzorgsbeginsel: eerst de blootstelling beperken, daarna verder onderzoeken. Dat betekent onder meer minder uitstoot, een kritische beoordeling van het aantal vluchten en directe bescherming van mensen die in de omgeving wonen of overdag proberen te slapen na een nachtdienst. De overheid en de luchthaven moeten daarom nu handelen. Er moeten zo snel mogelijk onafhankelijke metingen komen bij woningen, scholen en werkplekken in de omgeving van Rotterdam The Hague Airport. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar jaargemiddelden, maar juist ook naar korte pieken in fijnstof en andere schadelijke stoffen, bijvoorbeeld tijdens drukke verkeersmomenten en rond opstijgende en landende vliegtuigen. Die metingen mogen bovendien niet door de luchtvaartsector zelf worden gestuurd of uitsluitend op grotere afstand van woongebieden plaatsvinden. De meetpunten, meetmethoden en resultaten moeten onafhankelijk worden vastgesteld en volledig openbaar zijn.
Gezondheid hoort centraal te staan
Het onderzoek laat vooral zien dat luchtkwaliteit en slaap niet los van elkaar kunnen worden gezien. Voor de omgeving van Rotterdam The Hague Airport is het daarom belangrijk dat omwonenden toegang hebben tot betrouwbare en begrijpelijke informatie over zowel vliegtuiggeluid als luchtverontreiniging.
- De verening BTV-Rotterdam vindt dat de gezondheid van omwonenden en mensen die in de omgeving werken een zwaarwegende factor moet zijn bij besluiten over de luchthaven. Niet alleen de vraag hoeveel vluchten mogelijk zijn, telt, maar ook wat die vluchten betekenen voor mensen die ’s nachts of overdag proberen te slapen.
Bron: Scientias, 17 september 2026