Beste piloten: Het spijt me oprecht zeer!

... Daarbij past ook een welgemeende spijtbetuiging!

Nieuwjaarswens

Laat ik, als trotse voorzitter van de BTV, eens goed beginnen. De bestuurders en vrijwilligers van de BTV wensen iedereen, dus nadrukkelijk ook de werkers in de vliegbranche en hun ‘achterban’, alle goeds voor het nieuwe jaar!

Spannende tijden

Het zijn best wel spannende tijden voor de luchtvaartindustrie. Het zit de sector niet mee. De milieunormen worden strakker, de vliegbelastingen hoger, de hogesnelheidstreinen goedkoper en sneller, en belangengroepen van omwonenden worden steeds sterker en winnen vaker rechtszaken. Dat is vervelend voor o.a. de piloten. Hen wordt kennelijk een ouderwets glorieuze toekomst ontnomen. Dat zij zich laten horen is natuurlijk vanzelfsprekend in een democratie. Dat sommigen zich ruig gedragen op de socials is daarbij wel verwonderlijk. Maar dit terzijde.

We zijn het zo ontzettend eens met elkaar

Wat eigenlijk zo mooi is, is dat de piloten en de leden van de BTV het zo ontzettend met elkaar eens zijn op heel belangrijke punten. De Vereniging van Verkeersvliegers (VNV) heeft een geweldige reclamecampagne opgezet, met radioreclamespotjes erbij. De pilotenbond zegt daarin dat ze schoner, stiller en slimmer willen vliegen. Daar zijn wij als BTV helemaal mee eens. De omwonenden en het grondpersoneel willen natuurlijk die schonere (werk)omgeving. Dat is voor iedereen een stuk gezonder. Daar zijn al pakken rapporten over geschreven. Ook dat stillere is een vurige wens voor de wijde omgeving. Dat men vervolgens ook o.a. slimmere routes gebruikt, is een heel goed idee. Als het goed is, vlieg je dan minder mensen wakker. Tot zover kunnen we elkaar heel goed vinden. Ik zie geen verschil van inzicht op deze punten.

Waar lopen de meningen uiteen

Het gaat echter mis in de uitvoering. En dat weet de VNV ook heel goed. En daar schuurt hun campagne toch wel met de Reclamecode. Het gaat mis omdat de piloten geen vliegtuigen kopen en bezitten. Piloten gaan meestal niet over de routes die ze vliegen. Dus waar ze voor pleiten — en dat zijn we eens met hen — wordt door hun werkgevers systematisch niet gerealiseerd. Ook de Luchtverkeersleiding speelt daar een rol in. Maar daarover een andere keer. Vliegtuigen worden wel een pietsie stiller, maar dat is voor de overvlogenen niet echt hoorbaar. Daarbij wordt geschermd met percentages van 50%, die bijna niets betekenen voor de afname in dB’s. Vliegtuigen worden vooral ietsje schoner (zuiniger) per stoel. Maar omdat de vliegmachines groter worden, wordt dat weer tenietgedaan.

Vliegmaatschappijen: doe iets wezenlijks!

Dus eigenlijk is de campagne een oproep aan hun werkgevers. Zo van: doe nu eindelijk eens iets wezenlijks. Want zoals het nu gaat, is niet houdbaar. Het maatschappelijk verzet wordt groter en de regels gaan steeds vaker knellen. Maar ja, dan hoor je de directies van de vliegmaatschappijen klagen. Hun winstmarges zijn te klein om echt iets te doen. Volgens IATA, hun wereldwijde belangenorganisatie, rapporteert een vliegbedrijf dat het amper 1 tot 3 euro per passagier verdient en dat dat zelfs onder druk staat door de overcapaciteit en concurrentie. Daarbij klagen de directies over de “veel te hoge” salarissen van piloten. Dus vanuit de vliegmaatschappijen komen geen wezenlijke stappen. Uiteindelijk gaat hen dat zwaar parten spelen. Dat versterkt mijn mening dat de campagne niet is gericht op de reiziger, maar op de vliegmaatschappijen. Dan is adverteren wel een duur middel. Vliegmaatschappijen en de VNV wonen dicht bij elkaar in de buurt en lopen bij elkaar de deur plat. Dus dat kan ook wel wat “slimmer”. De campagne krijgt, misschien ongewild, het karakter van greenwashing om de werkgever te pleasen.

Overleggen met elkaar

In ons polderlandje zijn we gewend om elkaar te kennen en elkaar op te zoeken, om extremen te voorkomen. Want je mag dan wel het oneens zijn met elkaar, maar we zorgen wel dat we elkaars telefoonnummers hebben, voor het geval iets niet goed gaat of iets helemaal verkeerd wordt begrepen. Zo was ik gewend geraakt aan redelijk korte lijntjes met de vorige voorzitters van de VNV. Ik ben zelfs buitengewoon gastvrij ontvangen, in het clubgebouw, door Camiel Verhagen. Daar hadden we een zeer goed open gesprek over de verschillende invalshoeken. We spraken daar af dat we elkaar heel zouden laten in discussies en onze vrijwilligers/werknemers zouden corrigeren als er iets hopeloos mis zou gaan. Gelukkig is dat nimmer echt nodig geweest. Maar we hebben elkaar daarna nog een paar keer telefonisch gesproken. Dat helpt!

En dan nu die spijt

VNV heeft een nieuwe voorzitter aangesteld. En net zoals de vorige keer heb ik geprobeerd het professionele contact te behouden. Dat is me helaas niet gelukt. De nieuwe voorzitter liet schriftelijk weten dat ‘de standpunten te veel uit elkaar lopen om het contact te behouden’. Feitelijk gooide de voorzitter van de VNV de deur dicht voor een vertegenwoordiger van duizenden omwonenden. Dat is best wel opmerkelijk, want zoals de reclamecampagne van VNV laat zien, willen we hetzelfde. We willen minder lawaai, minder luchtvervuiling en minder overlast gevende vliegroutes. En dat iedere volgende vlucht weer, zoals het reclamespotje vertelt. Aanknopingspunten zat, zou je zeggen. Het ontbreken van contact heeft al direct geleid tot een serieus bestuurlijk incident, dat gemakkelijk te voorkomen was geweest. Dat zet (persoonlijke) verhoudingen onnodig op scherp. Ik ga dat nu niet openbaar benoemen, want dat helpt de zaak niet vooruit. Het moge iedereen duidelijk zijn: Schipholwatch speelt op de bal. Dat is de overheid en beleidsmakers, ook binnen de vliegbedrijven. Wij richten onze pijlen niet op grondpersoneel, cabinepersoneel en piloten. Dat willen we heel graag zo houden, ook in 2026.

Dat het me niet is gelukt om de pilotenbond, in tegenstelling tot andere vakbonden, ervan te overtuigen dat contacten onderhouden belangrijk is, vind ik heel jammer. Sterker: een gemiste kans. Beste piloten: het spijt me oprecht zeer!

Was getekend,

Alfred Blokhuizen,
Voorzitter BTV Rotterdam