De luchtvaartsector staat onder toenemende druk van klimaatbeleid, stijgende brandstofkosten en een strengere regelgeving.
Kerosine is duurder geworden, mogelijke tekorten maken de voorraadzekerheid kwetsbaar en de sector vraagt om steun om de schade voor haar bedrijfsmodellen te beperken. Tegelijk kiest de regering juist voor een verhoging van de vliegbelasting per 1 januari 2027, waarbij vooral de langeafstandsvluchten worden belast. Vakantiegangers zoeken hun recreatie steeds meer dichterbij huis en mijden het vliegtuig vaker dan de branche had gewild. Een langdurige brandstofcrisis is een realistische dreiging.
RTHA zonder juridische basis
Binnen dit klimaat is de toekomst van Rotterdam The Hague Airport (RTHA) sterk onder druk komen te staan. Dit komt onder meer door twee juridisch‑administratieve obstakels.
- Ten eerste ontbreekt nog altijd een definitief luchthavenbesluit. Het kabinet heeft een ontwerp-luchthavenbesluit vastgesteld, maar dat is nog niet geconsolideerd in een definitieve rechtsregel.
- Ten tweede heeft de rechtbank op 15 april 2026 bepaald dat RTHA wel degelijk een natuurvergunning nodig heeft. Dit betekent dat de luchthaven werkzaamheden uitvoert zonder een volledig afgestemde natuurvergunning, wat de rechtszekerheid verder verzwakt. De rechter heeft de Staatsecretaris bovendien opgedragen te zien of (en hoe) het gaat handhaven.
Dwangsom
In een eerder gewonnen rechtszaak door de BTV Rotterdam aangespannen werd het ministerie veroordeeld tot een dwangsom van € 1000 per dag, wanneer op 1 mei 2027 geen geldig luchthavenbesluit is afgegeven. De rechter accepteert het bewuste traineren niet meer, dus haast is geboden op het ministerie.
Vliegbeperkingen?
Nu de Natuurvergunning nodig is, is de door het vliegveld aangeleverde cijfermatige onderbouwing voor hun aanvraag van een Luchthavenbesluit niet meer van toepassing. Dit cijferwerk moet dus in feite opnieuw. Bovendien: aangetoond moet worden dat de activiteiten vanaf RTHA geen nadelige invloed hebben op Natura2000 gebieden.
De combinatie van een nog niet‑afgerond Luchthavenbesluit en een ontbrekende natuurvergunning legt de basis voor handhaving, die voortzetting van de huidige activiteiten op RTHA onzeker maakt.
Bezwaarmakers hebben nu een juridische basis om beperkingen of zelfs beëindiging van activiteiten aan te vragen. In de praktijk kan dat leiden tot een restrictie van capaciteit, beperking van het aantal vluchten of een algemene vertraging van uitbreidings‑ of bedrijfsextensieplannen zolang de juridische situatie niet is verhelderd.
Tegenspraak met andere plannen
Het terrein rond RTHA is tegelijkertijd het speelveld voor andere, meer duurzame en divers georiënteerde ontwikkelingen: denk aan hergebruik van bestaande panden binnen een groene woonwijk zoals beschreven in Ruimbaan voor Rotterdam. Een woonwijk met betaalbare, duurzame woningen en veel groen. Een buitenkans voor de stad Rotterdam.
Groei van de luchtvaartsector is maatschappelijk niet meer te verdedigen. Zeker niet zo dicht bij drukbevolkt gebied. Het vliegveld probeert zichzelf onmisbaar te maken door zich te positioneren als klimaat‑ en innovatie‑hotspot voor deze zeer vervuilende en juridisch kwetsbare luchthavenactiviteit. Dit is slechts een afleidingsmanoeuvre om dit onmogelijke vliegveld toch maar te handhaven.
Heeft RTHA toekomst?
Met de toenemende stijging van de vliegbelasting, het snelgroeiende wereldwijde te kort aan kerosine‑ en alternatieve brandstoffen, het strenger wordende stikstof‑ en natuurkader en de juridische lacunes rond luchthavenbesluit en natuurvergunning, staat de toekomst van RTHA als grote luchtvaarthaven in feite onder druk. De economische en politieke ruimte voor verder uitbreiden of zelfs behouden van de huidige schaal lijkt geleidelijk te verdwijnen. De luchtvaartindustrie blijft ‘groene beloftes’ doen (“stiller en schoner”), terwijl eerdere beloftes nooit zijn vervuld. De strategie van de branche is “tijd kopen zonder werkelijke ingrijpende wijzigingen door te voeren”.
Alternatieven met meer kans
De vraag is dan niet meer hoeveel vliegbewegingen RTHA er nog bij kan krijgen, maar hoe het terrein snel kan worden omgezet naar activiteiten die passen bij energietransitie, klimaatdoelen en de behoefte van de regio. Als de luchtvaart op RTHA blijft proberen te groeien in een klimaat waarin kerosine‑zwakte, vliegbelastingverhoging en natuurbescherming alleen maar zwaarder worden, wordt de toekomst van de luchthaven feitelijk onmogelijk – terwijl de alternatieven voor intelligent herbestemmen van het terrein waardevoller en kansrijker zijn dan ooit.
Redactiestuk van BTV Rotterdam | 23 april 2026